Deugdelijke dames
Jaconelle Stas-Schuffel en Marga Haas kijken naar de zeven deugden zoals Giotto ze schilderde in de Scrovegni-kapel in Padua.De tweede deugd is: Fides, geloof
Marga Haas: ‘Help, wat een strenge vrouw is dit, zeg! Ik word een beetje bang van haar!’
Jaconelle Stas-Schuffel: ‘Ze is nogal confronterend, ja.’
MH: ‘Ze is ook de enige van de deugden-dames die ons recht aankijkt. Brr, erg vrolijk word ik er niet van.’
JSS: ‘Waar heeft dat mee te maken?’
MH: ‘Eens even kijken. Ze komt heel strijdlustig over. Niet alleen door hoe ze kijkt, maar ook door wat ze bij zich heeft. Het lijkt wel of ze op het punt staat om op kruistocht te gaan.’
JSS: ‘Versterken haar attributen je indruk?’
MH: ‘Nou en of! Dat papier waarmee ze zwaait – ik heb geen idee wat het is, maar ik krijg het gevoel dat het haar geloofswaarheid is, waarmee ze zwaait alsof ze een zwaard vasthoudt. Ze zal me ermee om mijn oren slaan!’
JSS: ‘Dat papier is inderdaad een boekrol met daarop een tekst. Die tekst is geïdentificeerd als het begin van de Geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel: “Wij geloven in één God, de almachtige Vader, die het zichtbare en het onzichtbare heeft gemaakt.” Maar dan natuurlijk in het Latijn. Dat het kruis in haar rechterhand symbool is van het christelijk geloof zal ik je niet hoeven te vertellen.’MH: ‘Ze houdt het vast alsof ze iedereen die niet hard genoeg loopt, ermee zal prikken. Trouwens, ze vertrapt ook nog allerlei papieren. Dat zijn zeker andere geloofsopvattingen.’
JSS: ‘Dat zijn papieren of tabletten waarop tekens van de dierenriem staan. Een horoscoop, dus. De boodschap: het geloof vertrapt de astrologie of sterrenwichelarij. En zie je ook waarop ze staat?’
MH: ‘Het lijkt wel een plateau.’
JSS: ‘Ze staat op een grote steen, een rots. Haar onwankelbaar fundament.’
MH: ‘Ha! Een echte orthodoxe tante, dus!’
JSS: ‘Die analyse laat ik voor jouw rekening. Wat vind je van haar kleding?’
MH: ‘Tja. Niet echt om je over op te winden. Vooral die puntmuts vind ik nogal vreemd, eerlijk gezegd. Ik krijg het gevoel dat ik me daar lelijk aan zou kunnen verwonden.’
JSS: ‘Ja, dat klopt. Het is een helm. Die moet haar beschermen tegen aanvallen van ketters. Haar gewaad doet trouwens aan dat van een priester denken. Zie je dat er scheuren in zitten?’
MH: ‘Gevochten, zeker?’
JSS: ‘Haha, nee, die scheuren symboliseren de scheuringen in de kerk door schisma’s en ketterij. En zie je dat er iets aan haar gordel hangt? Dat is een sleutel. Daarmee krijgt ze toegang tot het hemelse koninkrijk.’
MH: ‘Dus als ik daar naar binnen wil, moet ik toch maar vriendjes met haar worden.’
JSS: ‘Ja, volgens Giotto wel.’
Jaconelle Stas-Schuffel schrijft vaker over iconografische thema’s in de beeldende kunst. Kijk ook op www.xs4all.nl/~schuffel. Marga Haas is eindredacteur voor FIER.